Lasten dragen, lang rechtstaan: uw knie beschermen op het werk

U staat een groot deel van de dag recht. U draagt, u tilt, u gaat trappen op. Uw knie herinnert u eraan ’s avonds. In België zijn 26 000 hospitalisaties per jaar verbonden aan knieartrose.

Hier zijn enkele aanknopingspunten om de belastingen te begrijpen en enkele concrete pistes om te verkennen.

#1 Welke beroepen belasten de knie het meest?

Bepaalde arbeidsomstandigheden die zich dagelijks herhalen, verhogen de mechanische belasting op het gewricht.
Onder de in de literatuur gedocumenteerde situaties:

  • langer dan twee uur aan een stuk rechtstaan;
  • regelmatig lasten dragen (boodschappen, pakjes, materiaal);
  • gehurkt of geknield werken;
  • vaak trappen op- en afgaan;
  • stappen of stilstaan op een harde ondergrond;
  • voortdurend in beweging zijn.

Hoe meer deze situaties zich opstapelen, hoe groter de belasting. De sectoren bouw, logistiek, zorg, horeca en handel zijn bijzonder geviseerd.

#2 Wat er onder belasting in de knie gebeurt

De knie is een gewricht dat gemaakt is om te bewegen. Bepaalde herhaalde belastingen tasten zijn weefsels sneller aan:

  • Mechanische overbelasting (het dragen van lasten, langdurig staan) zorgt ervoor dat het kraakbeen te zwaar wordt samengedrukt.
  • Herhaalde microtrauma’s (gehurkte houdingen, herhaalde buigingen) beschadigen de meniscussen en het kraakbeen.
  • Langdurige stilstand (rechtop staan zonder te bewegen) zorgt ervoor dat het kraakbeen niet meer wordt doorbloed, waardoor het niet meer van voedingsstoffen wordt voorzien.

Wist u dat? België neemt de 4ᵉ plaats in Europa in voor het aantal knieprotheses per inwoner¹. En werknemers die met knieartrose leven, vertonen een ongeveer twee keer hoger risico op ziekteverzuim dan de algemene bevolking.

#3 5 pistes om uw knie op het werk te beschermen

1. Wissel van houding

Langer dan 30 tot 45 minuten stil rechtstaan verhoogt de gewrichtsdruk. De steun van de ene voet op de andere wisselen, indien mogelijk enkele minuten gaan zitten, een sta-zitkruk (sit-stand) of een voetensteun gebruiken: deze variaties beperken de stilstand.

2. Tillen door de knieën te buigen

De knieën buigen om af te dalen, de last dicht bij het lichaam houden, op de dijen duwen om opnieuw recht te komen: de techniek verdeelt de inspanning over de spieren in plaats van over de gewrichten. Voor zware lasten blijft hulp vragen of materiaal gebruiken voor het hanteren van lasten de optie die het gewricht het best beschermt.

3. Versterk je quadriceps

Sterke spieren vangen een deel van de belastingen op die anders door het kraakbeen zouden worden gedragen. Twee korte oefeningen in de kleedkamer of tijdens de pauze: partiële squats met de rug tegen de muur (10 herhalingen, halverwege afdalen) en op de tenen komen (15 herhalingen).

4. Draag stevige schoenen

Schokdempende zolen, stabiele schoenen. Vermijd platte en harde zolen op een betonnen ondergrond. Als u een afwijking in de stand van uw benen heeft (X- of O-benen), kunnen orthopedische zolen de belasting beter verdelen.

5. Niet wachten om te consulteren

Een aanhoudend ongemak in de knie verdient een raadpleging. Uw huisarts, uw arbeidsarts of uw preventieadviseur zijn de goede gesprekspartners om de stand van zaken op te maken. Zij kennen uw situatie, uw functie en het Belgische zorgkader.

#4 Drie minuten beweging tijdens de pauze

In te lassen tijdens de dag, rechtstaand bij een muur of een werkblad:

Partiële squats tegen de muur: rug tegen de muur, naar beneden glijden tot halverwege de dij, 5 seconden aanhouden. 8 herhalingen.

#5 Wanneer de pijn aanhoudt

Als uw knie sinds meerdere weken pijn doet ondanks de aanpassingen, bespreek dit dan met uw arts. Werkgerelateerde knieartrose komt vaak voor, en er bestaat een geleidelijk zorgtraject met meerdere opties in elke stap.

Elk geval van artrose is uniek; overleg hierover met uw arts

De knie verdraagt veel, maar geeft een waarschuwing wanneer hij zijn grenzen bereikt. Een ongemak dat zich in de loop van de weken vestigt, verdient een raadpleging, zonder te wachten tot de pijn dagelijks wordt. Uw huisarts, uw arbeidsarts of uw kinesitherapeut kunnen de situatie evalueren en samen met u aanpassingen op maat van uw beroep en uw gewricht uitwerken.

Deel dit artikel

Elke artrose is uniek. Artrose geneest niet, maar kan wel worden behandeld. De therapeutische strategie wordt geval per geval bepaald, op basis van het klinisch profiel. De informatie op Artrose Actief heeft een educatief doel en vervangt geen medisch advies: de diagnose, de keuze van behandelingen en hun aanpassing behoren uitsluitend tot de bevoegdheid van een zorgverlener. Bij aanhoudende pijn of verergering van de symptomen, raadpleeg uw arts.

— KCE (Centre Fédéral d’Expertise des soins de santé). Comment améliorer la prise en charge de l’arthrose du genou en Belgique. 2024. kce.fgov.be

— SPF Emploi, Travail et Concertation sociale. Prévention des troubles musculosquelettiques — Brochure générale d’information. emploi.belgique.be

— Prodemos. Arthrose comme maladie professionnelle indemnisable en Belgique. prodemos.be

— SPF Emploi. Obligations générales en matière d’ergonomie au travail et de prévention des TMS. emploi.belgique.be

— Fedris — Agence fédérale des risques professionnels. Liste belge des maladies professionnelles. fedris.be

— SPF Emploi. Brochures TMS par métier (soignant, réassortisseur, serveur, distribution, déchets). Rédigées par PREVENT. emploi.belgique.be

— Fondation Arthrose (Belgique). fondationarthrose.org

Deze artikelen zouden je kunnen interesseren

Ontvang ons nieuws

Ontvang elke maand duidelijke en begrijpelijke tips en advies voor het dagelijks leven met artrose.