Bewegingsprogramma’s verminderen de pijn en verbeteren de fysieke mogelijkheden en het moreel. Als een operatie noodzakelijk wordt, herstellen patiënten die actief blijven ook sneller na de ingreep.
Wist je dit al?
Mensen die met knieartrose leven, vertonen gemiddeld een krachttekort van 20 tot 40% in de quadriceps in vergelijking met de algemene bevolking van dezelfde leeftijd. Dat is een van de redenen waarom versterkingsoefeningen voor deze lichaamszone centraal staan in de revalidatie.
De hervatting verloopt geleidelijk. Hierbij drie principes om in je achterhoofd te houden:
❝ Bij artrose gaat het er niet om alles stop te zetten. Het gaat erom een activiteit te vinden die je leuk vindt, aangepast aan jouw situatie, en je te laten begeleiden door mensen die weten waarover ze spreken. Een activiteit die je niet met plezier doet, hou je niet vol. En dat bepaalt, meer dan de intensiteit, de werkzaamheid van de behandeling. ❞
De aanbevelingen moedigen drie soorten activiteit aan:
Wandelen, fietsen, zwemmen, aquagym. De WGO beveelt minstens 150 minuten per week aan matige intensiteit aan — een doel, geen drempel. Volume en frequentie aan te passen aan je basisniveau.
Idealiter twee keer per week. Twee mogelijke, aanvullende formats:
Voor meer actieve profielen: squats, lunges, met geleidelijk opgevoerde intensiteit.
Minstens om de twee uur opstaan en enkele minuten wandelen.
Deze richtwaarden zijn een geleidelijk doel. Elke activiteit, zelfs lager dan deze waarden, levert meetbare voordelen op voor je pijn en beweeglijkheid.
Een lichte tot matige pijn tijdens de inspanning is frequent en wijst niet op een verslechtering van het gewricht⁶. Lichaamsbeweging blijft veilig, ook bij ernstige artrose.
Drie signalen die om een aanpassing vragen:
In dat geval moet je tijdelijk de intensiteit of duur verminderen, en dan geleidelijk aan de lichaamsbeweging hervatten. Je kinesist of arts kan de intensiteit of duur aanpassen.
Deze lichaamsoefeningen mobiliseren, versterken en stabiliseren de structuren die je knie ondersteunen. Herhaal elke oefening 5 tot 10 keer, 2 tot 3 keer per dag. Begin op je eigen tempo en bouw dit geleidelijk aan op. Blijf de oefeningen doen, ook als de symptomen verbeteren, want zo vermijd je dat ze terugkomen.⁷
Wanneer? Indien mogelijk telkens wanneer je gaat zitten.
Positie: zittend, met je rug tegen de stoelleuning, met een rechte rug en je voeten plat op de grond.
Oefening: Strek een been voor je uit. Houd deze positie 10 seconden aan. Laat het been langzaam zakken. Wissel van been.
Herhalingen: 10 herhalingen per been.
Aanpassing — gemakkelijker: houd je been korter gestrekt (5 seconden).
Variatie — moeilijker: Houd je been 10 seconden gestrekt, met kleine gewichtjes aan de enkels, en trek je tenen naar je toe.
Wanneer? ’s Ochtends en ’s avonds, liggend op bed.
Positie : Op de rug, één been gebogen, het andere gestrekt.
Oefening: Til het gestrekte been boven het bed uit. Tel tot 5. Laat het weer zakken.
Herhalingen: 5 herhalingen per been.
Aanpassing — gemakkelijker: Breng je been minder hoog omhoog.
Aanpassing — moeilijker: Houd de positie langer vol (tot 10 seconden).
Wanneer? Minstens één keer per dag, liggend.
Positie: op de rug, een opgerolde handdoek onder de enkel van het te trainen been, het andere been gebogen.
Oefening: Druk de achterkant van je knie naar de grond terwijl je je dijspier aanspant. Tel tot 5.
Herhalingen: 5 herhalingen per been, 1 keer per dag.
Aanpassing — gemakkelijker: Trek je spieren licht samen.
Aanpassing — moeilijker: Houd de spierspanning 8-10 seconden vol.
Deze oefening versterkt de quadriceps en voorkomt dat de knie in gebogen positie vast komt te zitten.
Wanneer? 1 keer per dag.
Positie: zittend op de grond, benen gestrekt.
Oefening: Houd je voet op de grond en buig langzaam één knie tot je een aangenaam rekgevoel voelt. Houd deze positie 5 seconden aan. Strek het been weer. Houd deze positie 5 seconden
Herhalingen: 10 herhalingen per been.
Aanpassing — gemakkelijker: Ga zitten in een zetel met een dienblad en schuif je voet eroverheen.
Aanpassing — moeilijker: Vergroot het bereik als dat prettig aanvoelt.
Wanneer? Als er een trap in de buurt is.
Positie: staand met het gezicht naar een trede, vlak bij de leuning.
Oefening: Zet één voet op de trap. Zet de andere ernaast. Stap weer naar beneden. Wissel van been. Houd indien nodig vast aan de leuning.
Herhalingen: Oefen tot je licht buiten adem bent.
Aanpassing — gemakkelijker: Neem een lage trede, steun op de leuning.
Aanpassing — moeilijker: Verhoog de hoogte of het tempo.
Wanneer? 1 tot 2 keer per dag.
Positie: staand, met de handen op een stoel of een werkblad.
Oefening: Buig je knieën tot je knieschijf zich boven je grote teen bevindt. Kom weer omhoog.
Herhalingen: Minstens 10 herhalingen.
Aanpassing — gemakkelijker: Zak minder diep.
Aanpassing — moeilijker: Zak iets verder (zonder de rechte hoek te overschrijden).
Wanneer? 1 keer per dag.
Positie: zittend op de rand van een bed, met gekruiste enkels.
Oefening: Duw het voorste been naar achteren en het achterste been naar voren, tegen elkaar aan. De bovenbeenspieren spannen zich aan. Houd deze positie 10 seconden aan.
Herhalingen: 4 reeksen van 10 seconden per been.
Aanpassing — gemakkelijker: Trek je spieren matig samen.
Aanpassing — moeilijker: Vergroot de kracht van de duw.
Wanneer? 1 tot 2 keer per dag.
Positie: zittend op een stoel, voeten op heupbreedte uit elkaar.
Oefening: Sta op en ga langzaam weer zitten, zonder je handen te gebruiken.
Herhalingen: 1 minuut lang herhalen.
Aanpassing — gemakkelijker: Leg een kussen op de stoel om de zithoogte te verhogen.
Aanpassing — moeilijker: Neem een lagere stoel of verhoog het tempo.
Als pijn de beweging blokkeert ondanks een goed uitgevoerde revalidatie, wordt je dossier best opnieuw onderzocht door je arts of reumatoloog. Er bestaan verschillende tweedelijnsopties: aanpassing van de pijnstillers, infiltraties, viscosupplementatie, en multidisciplinaire begeleiding in een pijnkliniek.
Het Belgisch onderzoek stelt ook nieuwe biomaterialen voor — zoals CM-chitosan, afgeleid van de champignon, dat wordt onderzocht om de gewrichtszone te ondersteunen bij vormen van artrose waarbij de doeltreffendheid van conventionele behandelingen beperkt is. Het is een opkomende piste, die je met je specialist moet bespreken.
Elk geval van artrose is uniek. Artrose geneest niet, maar ze kan worden behandeld. De therapeutische strategie wordt per geval bepaald, op basis van het klinische profiel. De informatie op Artrose Actief heeft een educatief doel en vervangt geen medisch advies: diagnose, keuze van behandelingen en hun aanpassing zijn uitsluitend de bevoegdheid van een zorgprofessional. Bij aanhoudende pijn of verergering van de symptomen, raadpleeg je arts.
— Young JJ, Pedersen JR, Bricca A. Exercise Therapy for Knee and Hip Osteoarthritis: Is There an Ideal Prescription? Current Treatment Options in Rheumatology. 2023;9:82-98.
— Kloppenburg M, Berenbaum F, et al. Osteoarthritis. The Lancet. 2025;405(10472):71-85.
— Australian Commission on Safety and Quality in Health Care. Osteoarthritis of the Knee Clinical Care Standard. 2024.
— Hurley M, Dickson K, Hallett R, et al. Exercise interventions and patient beliefs for people with hip, knee or hip and knee osteoarthritis: a mixed methods review. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2018;4(4):CD010842.
— Ministère de la Santé (France). Activité physique, sédentarité et santé. sante.gouv.fr
— Raposo F, Ramos M, Lúcia Cruz A. Effects of exercise on knee osteoarthritis: a systematic review. Musculoskeletal Care. 2021;19(4):399-435.
— Brophy RH, Fillingham YA. AAOS Clinical Practice Guideline Summary: Management of Osteoarthritis of the Knee (Nonarthroplasty), 3rd Edition. Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons. 2022;30(9):e721-e729.
— Lawford BJ, Hall M, Hinman RS, et al. Exercise for osteoarthritis of the knee: a systematic review and network meta-analysis. BMJ. 2025.
— AXXON. Le kinésithérapeute en première ligne dans le traitement des arthroses. Position paper. axxon.be
— Van Overschelde P, Vansintjan P, Portelange N, Chausson M, Weyenberg W. Twelve-month efficacy of carboxymethyl-chitosan in refractory knee osteoarthritis: a randomized controlled trial (PIONEER). Osteoarthritis and Cartilage Open. 2025;7:100605.
