Parijse champignons en gezonde gewrichten: wat zegt de wetenschap ?

Een eetbare paddenstoel die wordt gebruikt om artrose te verlichten? Dat klinkt misschien verrassend. Toch heeft een Belgisch onderzoeksteam op basis van de champignon een injecteerbaar biomateriaal ontwikkeld voor patiënten bij wie de symptomen ondanks een goed gevolgde behandeling aanhouden.

U doet uw oefeningen, volgt uw behandelingen, hebt injecties geprobeerd… en de pijn is er nog steeds? In dit artikel leest u wat deze innovatie inhoudt, voor wie ze is bedoeld en wat het onderzoek erover zegt.

IN HET KORT: Wat je moet onthouden

Waar komt dat vandaan?

Chitosan is een natuurlijke stof die voorkomt in de celwand van bepaalde paddenstoelen. Vroeger werd het gewonnen uit de schalen van garnalen of krabben. Een Belgisch onderzoeksteam heeft voor een andere bron gekozen: de champignon (Agaricus bisporus).

Dit chitosan van plantaardige oorsprong wordt vervolgens omgezet in een gepatenteerd polymeer: CM-Chitosan (carbomethylchitosan). Het resultaat: een vloeibaar implantaat dat in het gewricht kan worden geïnjecteerd en niet van dierlijke oorsprong is. Het is nu verkrijgbaar voor artrose in de knie.

Er wordt momenteel onderzoek gedaan naar andere gewrichten.

Hoe werkt het in het gewricht?

Bij artrose in de knie komen twee problemen samen:

  • De vloeistof die het gewricht smeert, gaat achteruit. De knie schuurt, kraakt en doet pijn.
  • Agressieve moleculen (vrije radicalen) tasten het kraakbeen aan en houden de ontsteking in stand. Dit wordt oxidatieve stress genoemd.

CM-Chitosan werkt op twee fronten. Het zorgt voor smering van het gewricht. En het vangt vrije radicalen op die het kraakbeen aantasten. Juist door dit dubbele werkingsmechanisme is het geschikt voor de knieën, waar de interne omgeving bijzonder aangetast is.

 

Zijn moleculaire structuur geeft hem een bijzondere weerstand tegen de oxidatieve stress die in het gewricht aanwezig is. Het is die eigenschap die hem relevant maakt voor profielen waarbij de gewrichtsomgeving sterk is aangetast, met name bij vormen van artrose die niet reageren op de gebruikelijke behandelingen.

 

Hardnekkige artrose: wat houdt dat in?

Als we het hebben over hardnekkige artrose, bedoelen we een specifieke situatie: de symptomen (pijn, stijfheid, verlies van mobiliteit) blijven bestaan ondanks een goed uitgevoerde, klassieke behandeling gedurende meerdere maanden — aangepaste lichaamsbeweging, fysiotherapie, medicijnen, injecties met corticosteroïden, hyaluronzuur of PRP.

Herkent u zich hierin? Als u het gevoel heeft dat u „alles al geprobeerd“ heeft zonder voldoende verlichting te vinden, heeft uw artrose wellicht een complexer karakter. Dit kan de behandeling in een andere richting sturen. 

Welke patiëntenprofielen werden bestudeerd?

De klinische studies hebben patiënten met uiteenlopende profielen geïncludeerd, met knieartrose in verschillende stadia (KL II, III en IV). In de bestudeerde populaties tekenen zich twee grote situaties af:

1. Een operatie staat niet op de agenda

  • U heeft pijn aan de voorkant van de knie (femoro-patellaire artrose), wat vaak voorkomt bij jonge, actieve mensen.
  • U heeft overgewicht (BMI ≥ 30). Overgewicht verhoogt de druk op de knie en de interne ontsteking.
  • De gebruikelijke injecties (corticosteroïden, hyaluronzuur, PRP) bieden niet langer voldoende verlichting.

2. Een operatie wordt overwogen, maar dit is niet het juiste moment

  • U wilt liever eerst andere mogelijkheden bekijken voordat u voor een prothese kiest.

  • U staat op de wachtlijst en heeft in de tussentijd verlichting nodig.

  • Een operatie brengt voor u te veel risico’s met zich mee (andere gezondheidsproblemen, risico’s bij de narcose).

In België worden jaarlijks meer dan 27 000 knieprothesen geplaatst, met een groeiend aandeel patiënten die vóór hun 65ste worden geopereerd. De gemiddelde levensduur van een prothese bedraagt 15 tot 20 jaar, en een deel van de patiënten houdt restpijn na de ingreep. De chirurgische beslissing wordt dus per geval besproken, in functie van de impact op het dagelijks leven, de leeftijd, het profiel en de therapeutische opties die nog beschikbaar zijn.

De kruisblik van prof. Krik Heusdens — Orthopedisch chirurg, UZA (Antwerpen)​

❝ Vóór de recente vooruitgang was onze gereedschapskist beperkt voor patiënten met ernstige artrose die niet reageren op klassieke behandelingen. Vandaag komen verschillende benaderingen het therapeutisch arsenaal aanvullen. In mijn praktijk met CM-chitosan zie ik dat veel patiënten een significante vermindering van de pijn ervaren, die hen een venster van mobiliteit opent. En het is dat venster dat alles verandert: minder pijn, meer beweging, meer spierkracht, en dus een knie die beter functioneert in het dagelijks leven❞

Heb ik last van hardnekkige artrose?

Werken uw behandelingen niet zoals verwacht? Deze quiz helpt u om meer duidelijkheid te krijgen en het gesprek met uw arts voor te bereiden.

Samenvatting

De Parijse champignon is een onverwachte bondgenoot geworden voor patiënten met knie artrose. CM-Chitosan is een nieuwe piste, ontwikkeld in België, die inspeelt op een concrete behoefte: pijn verminderen zodat bewegen weer mogelijk wordt Het onderzoek gaat door. Andere gewrichtsaandoeningen worden momenteel onderzocht. Als uw artrose ondanks een goed gevolgde behandeling aanhoudt, bespreek dit dan met uw arts: deze optie kan deel uitmaken van het gesprek.

Deel dit artikel

De informatie op Arthrose Active is uitsluitend bedoeld ter voorlichting en vormt in geen geval een vervanging voor medisch advies. De diagnose, de keuze van de behandelingen en de aanpassing daarvan zijn uitsluitend voorbehouden aan een zorgverlener. CM-Chitosan is een medisch hulpmiddel van klasse III. Het toedienen ervan moet gebeuren door een zorgverlener die ervaring heeft met intra-articulaire injecties.

— Douette P, et al. Biological Safety Evaluation of KiOmedine® CM-chitosan. J Biomaterials. 2020;4(2):39-50. — Vandeweerd JM, et al. Lubrication and free radical scavenging of CM-chitosan. PLoS ONE. 2021;16(10):e0256770. — Emans PJ, et al. First-in-Human Study: CM-Chitosan for Knee OA (APROOVE). Open Rheumatol J. 2022;16. — Emans PJ, et al. Twelve-month efficacy of CM-chitosan in refractory knee OA (PIONEER). OA Cartilage Open. 2025;7(2):100605. — Lynen NA, et al. Long-Term Efficacy of CM-chitosan: Observational Study Germany. Rheumatol Ther. 2024;11(3):649-662. — Emans PJ, et al. CM-Chitosan in Advanced Knee OA: Post Hoc Analysis APROOVE. Open Rheumatol J. 2023;17. — Prof. Krik Heusdens, interview magUZA : « Paddenstoelextract smeert pijnlijke knie ». 2023. — Migliore et al, 2026; Towards a consensus definition of “refractory osteoarthritis”; In press.

Deze artikelen zouden je kunnen interesseren

Ontvang ons nieuws

Ontvang elke maand duidelijke en begrijpelijke tips en advies voor het dagelijks leven met artrose.