Je staat een groot deel van de dag recht. Je draagt, tilt, gaat trappen op. ’s Avonds voel je pas dat je knie pijn doet. In België zijn 26.000 hospitalisaties per jaar gerelateerd aan knieartrose.
Hier zijn enkele richtlijnen om de belastingen te begrijpen en enkele concrete pistes.
Bepaalde arbeidsomstandigheden die zich dagelijks herhalen, verhogen de mechanische belasting op het gewricht. In de literatuur gedocumenteerde situaties vermelden onder andere het volgende:
Hoe meer deze situaties voorkomen, hoe groter de belasting. Dit treft vooral mensen in de bouw-, logistieke, zorg-, horeca- en handelssector.
De knie is een gewricht dat gemaakt is om te bewegen. Bepaalde herhaalde belastingen tasten de weefsels sneller aan:
Wist u dat? België staat op de 4ᵉ plaats in Europa op het vlak van het aantal knieprotheses per inwoner¹. En werknemers die met knieartrose leven, vertonen een ongeveer twee keer hoger risico op ziekteverlof dan de algemene bevolking.
Langer dan 30 tot 45 minuten stil rechtstaan verhoogt de gewrichtsdruk. De steun van de ene voet op de andere wisselen, indien mogelijk enkele minuten gaan zitten, of een zit-sta-kruk of voetensteun gebruiken beperkt het stil rechtstaan.
De knieën buigen om naar beneden te gaan, de last dicht bij het lichaam houden, op de dijen duwen om opnieuw recht te komen, allemaal technieken die de inspanning over de spieren verdelen in plaats van over de gewrichten. Voor zware lasten blijft hulp vragen of materiaal gebruiken voor het hanteren van lasten de optie die het gewricht het best beschermt.
Sterke spieren vangen een deel van de belastingen op die anders door het kraakbeen zouden worden gedragen. Twee korte oefeningen in de vestiaire of tijdens pauzes zijn: gedeeltelijke squats met de rug tegen de muur (10 herhalingen, tot halverwege zakken) en op de tenen gaan staan (15 herhalingen).
Draag stevige schoenen met schokdempende zolen. Vermijd platte en harde zolen op een betonnen ondergrond. Als je een afwijking in de stand van je benen hebt (X- of O-benen), kunnen orthopedische zolen de belasting beter verdelen.
Bij een aanhoudend ongemak in de knie moet je een afspraak maken bij je huisarts, arbeidsgeneesheer of preventieadviseur. Zij zijn de aangewezen personen om je situatie te evalueren. Zij kennen niet alleen je situatie, maar ook je job en het Belgische zorgkader.
In te lassen verspreid over de dag, rechtstaand bij een muur of een werkblad:
Deze bewegingen doen de spieren rond de knie werken en zorgen voor een circulatie van voedingsstoffen in het kraakbeen.
Als je knie sinds meerdere weken pijn doet ondanks de aanpassingen, bespreek dit dan met je arts. Werkgerelateerde knieartrose komt vaak voor, en er bestaat een stapsgewijs zorgtraject met meerdere opties bij elke stap.
De knie verdraagt veel, maar laat het weten wanneer deze haar grenzen bereikt. Een ongemak dat in de loop der weken opduikt, moet worden onderzocht, zonder te wachten tot de pijn dagelijkse realiteit wordt. Je huisarts, arbeidsgeneesheer of kinesist kan de situatie evalueren en samen met jou aanpassingen op maat van je job en je gewricht uitwerken.
Elk geval van artrose is uniek. Artrose geneest niet, maar ze kan worden behandeld. De therapeutische strategie wordt per geval bepaald, op basis van het klinische profiel. De informatie op Artrose Actief heeft een educatief doel en vervangt geen medisch advies: diagnose, keuze van behandelingen en hun aanpassing zijn uitsluitend de bevoegdheid van een zorgprofessional. Bij aanhoudende pijn of verergering van de symptomen, raadpleeg je arts.
— KCE (Centre Fédéral d’Expertise des soins de santé). Comment améliorer la prise en charge de l’arthrose du genou en Belgique. 2024. kce.fgov.be
— SPF Emploi, Travail et Concertation sociale. Prévention des troubles musculosquelettiques — Brochure générale d’information. emploi.belgique.be
— Prodemos. Arthrose comme maladie professionnelle indemnisable en Belgique. prodemos.be
— SPF Emploi. Obligations générales en matière d’ergonomie au travail et de prévention des TMS. emploi.belgique.be
— Fedris — Agence fédérale des risques professionnels. Liste belge des maladies professionnelles. fedris.be
— SPF Emploi. Brochures TMS par métier (soignant, réassortisseur, serveur, distribution, déchets). Rédigées par PREVENT. emploi.belgique.be
— Fondation Arthrose (Belgique). fondationarthrose.org
