Sport: goed of slecht voor artrose? De juiste balans vinden om uw knie te beschermen

Blijf bewegen, trainen, actief blijven… zelfs als je knie signalen begint te geven. Vraag je je af of je het bij je sportactiviteiten rustiger aan moet doen, aanpassingen moet maken of gewoon door moet gaan zoals voorheen?

Tussen de angst om de situatie te verergeren en de wens om actief te blijven, is het niet altijd eenvoudig om een evenwicht te vinden. Toch spreken de huidige gegevens een nog steeds wijdverbreide opvatting tegen: beweging is niet per se schadelijk voor de knie. Integendeel, het draagt bij aan het evenwicht ervan.1

Wat als het probleem niet de sport zelf is, maar de manier waarop uw knie daarbij wordt belast?

IN HET KORT: Wat u moet onthouden

Zelfs een knie met artrose heeft beweging nodig

Het kraakbeen van de knie heeft geen bloedvoorziening. Het krijgt geen zuurstof rechtstreeks via het bloed. De voeding ervan is afhankelijk van beweging: elke cyclus van samendrukking en ontspanning zorgt ervoor dat het gewrichtsvocht kan circuleren, wat essentieel is voor de stofwisseling ervan.2 Met andere woorden: door te bewegen wordt het kraakbeen gevoed. Zonder beweging raakt het verarmd. Zonder spieren verliest het gewricht zijn stabiliteit. Geleidelijk aan wordt de knie stijver,
gevoeliger en minder belastbaar.2,3

De beweging heeft ook invloed op het gehele gewrichtsomgeving. Ze zorgt
met name voor1,3:

  • om een spiermassa te behouden die belastingen kan opvangen
  • de belasting in het gewricht beter te verdelen
  • om bepaalde ontstekingsverschijnselen als gevolg van inactiviteit te beperken

Omgekeerd leidt een zittende levensstijl tot een vicieuze cirkel: hoe minder je beweegt, hoe kwetsbaarder de knie wordt
… en hoe pijnlijker zelfs de kleinste inspanning wordt. Lichamelijke activiteit wordt tegenwoordig dan ook als eerste behandeling aanbevolen bij de aanpak van
artrose.1

Maar één vraag blijft cruciaal: als bewegen noodzakelijk is, hoe voorkom je dan dat je te veel doet ? Want omgekeerd kan een te zware of slecht verdeelde belasting de pijn juist in stand houden.2,3

Een andere kijk – Dr. Camille Choufani

kiomed medecin

❝ In te vullen ❞

Inzicht krijgen in de belasting die je je knie oplegt

Niet alle oefeningen belasten de knie op dezelfde manier. Het verschil hangt grotendeels samen met een begrip dat vaak verkeerd wordt begrepen: de impact. De impact is de kracht die je knie bij elk contact met de grond opvangt. Maar bovenal hangt deze af van twee essentiële factoren: de intensiteit van de belasting en de snelheid waarmee deze wordt uitgeoefend.4

Tijdens het lopen blijft de belasting op de knie matig. Bij het rennen of springen neemt deze sterk toe, maar bovenal wordt deze belasting sneller uitgeoefend. Langdurig lopen
wordt daarom vaak goed verdragen, terwijl rennen of springen, zelfs als het maar kort is,
zwaarder kan zijn voor het gewricht.

De combinatie van intensiteit en snelheid bepaalt hoe zwaar een oefening
voor het gewricht is.4

Hetzelfde lichaamsgewicht… maar niet dezelfde belasting, afhankelijk van de snelheid en het aantal herhalingen.

Dit is het referentiepunt dat bij revalidatie wordt gebruikt⁴:

Elke knie heeft een aanpassingsvermogen. Als hij te weinig wordt belast, verliest hij aan functie.
Als hij te zwaar wordt belast, reageert hij met pijn. Daartussenin ligt een zone waarin beweging een gunstig effect heeft.

Om een beeld te krijgen van de situatie en uw werkwijze daarop aan te passen, kunt u zich baseren op deze richtlijnen4:

  • Een lichte pijn tijdens het sporten is niet per se abnormaal; deze moet
    draaglijk blijven
  • Het mag na de activiteit niet blijvend stijgen
  • Een lichte pijn tijdens het sporten is niet per se abnormaal; deze moet
    draaglijk blijven

Aan de hand van deze richtlijnen kunt u de belasting aanpassen zonder
het gewricht te overbelasten.

Sport: goed of slecht voor artrose?

Geringe of grote impact: een kwestie van aanpassing, niet van verboden

Je zou kunnen denken dat je alleen de zogenaamde ‘rustige’ oefeningen moet doen. In werkelijkheid ligt het niet zo eenvoudig. 4

Lichte trainingen4
Fietsen
Zwemmen
Crosstrainer
Gecontroleerde krachttraining

Handig voor:
• weer aan het sporten gaan
• symptomen verminderen
• spiermassa opbouwen

Sporten met matige/hoge belasting4 Hardlopen
Sporten waarbij van richting wordt gewisseld
(voetbal, rugby, handbal, tennis…)
Sporten waarbij gesprongen wordt

Nuttig voor: • het verbeteren van de inspanningstolerantie
• het weer kunnen uitvoeren van dagelijkse
of sportieve bewegingen
• het vergroten van de bewegingsvrijheid van de knie

Sporten met een hogere impact belasten de gewrichten meer, maar zijn niet verboden. Geschikt materiaal, in combinatie met een goede technische beheersing van de activiteit, is essentieel om de belasting van het gewricht te beperken.4 Sommige gegevens tonen zelfs aan dat training met impact, mits deze geleidelijk wordt opgebouwd en goed begeleid, de functie kan verbeteren en de pijn kan verminderen bij patiënten met artrose.5
Wat uit de klinische gegevens blijkt: In een experimenteel onderzoek onder 30 patiënten in de leeftijd van 45 tot 65 jaar met lichte knieartrose werden twee trainingsprogramma’s – een met lage belasting en een met hogere belasting – gedurende 8 weken met elkaar vergeleken.
Uit de resultaten blijkt dat beide soorten oefeningen effectief zijn om pijn te verminderen en de gewrichtsfunctie te verbeteren. Oefeningen met een hogere impact bleken echter iets effectiever te zijn, met duidelijkere verbeteringen op het gebied van pijn en functionele vaardigheden.
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, tonen deze resultaten aan dat oefeningen met een hogere belasting niet altijd schadelijk zijn voor een knie met artrose. In sommige gevallen, wanneer ze goed begeleid worden en op de patiënt zijn afgestemd, kunnen ze meer voordelen opleveren dan ‘rustigere’ oefeningen.

De echte vraag is dus of uw knie klaar is voor de belasting van
de activiteit die u van plan bent te gaan doen, en hoe u die daarop kunt voorbereiden?

Reprendre intelligemment : construire la capacité du genou

La capacité du genou à répondre à une contrainte repose sur plusieurs éléments : la force musculaire, notamment du quadriceps et des fessiers, la qualité du contrôle du mouvement,
et l’habitude progressive à encaisser l’effort. Concrètement, la reprise peut prendre différentes formes selon votre point de départ.

Omdat elke knie anders is, bestaat er geen standaardprogramma.4 Een gezondheidswerker kan u helpen de oefeningen aan uw situatie aan te passen, zodat u veilig vooruitgang boekt zonder het gewricht te overbelasten.

Elk geval van artrose is uniek; overleg hierover met uw arts

Bewegen blijft essentieel bij artrose in de knie. Maar niet alle bewegingen hebben hetzelfde effect. U moet begrijpen hoe u uw activiteiten kunt aanpassen en vooruitgang kunt boeken.4,5 Door te leren rekening te houden met deze aanpassingsfase, beschermt u uw knie en herstelt u de functionaliteit ervan.

Uw knie heeft geen volledige rust nodig. Hij heeft gecontroleerde beweging nodig.

De informatie op Artrose Active is uitsluitend bedoeld ter voorlichting en vormt in geen geval een vervanging voor medisch advies. De diagnose, de keuze van de behandeling en de aanpassing daarvan zijn uitsluitend voorbehouden aan een zorgverlener. Raadpleeg bij aanhoudende pijn of verergering van de symptomen uw arts of
specialist.

Deel dit artikel

De informatie op Artrose Active is uitsluitend bedoeld ter voorlichting en vormt in geen geval een vervanging voor medisch advies. De diagnose, de keuze van de behandeling en de aanpassing daarvan zijn uitsluitend voorbehouden aan een zorgverlener. Raadpleeg uw arts of specialist bij aanhoudende pijn of verergering van de symptomen.

arthroseBE v1 1

1. Coudeyre E., Cormier C., Gignoux P. et al. Welke vorm van lichaamsbeweging wordt aanbevolen bij artrose?
Revue du rhumatisme 2021 (88)3: 203-208
2. Bačenková, D., Trebuňová, M., Demeterová, J. et al. Menselijke chondrocyten,
metabolisme van gewrichtskraakbeen en strategieën voor toepassing in weefsel
engineering. Int. J. Mol. Sci. 2023, 24, 17096
3. Leong DJ, Sun HB. Artrose – Waarom bewegen? J Exerc Sports Orthop.
2014;1(1):04.
4. Ziltener JL., Leal S., Borloz S. Lichamelijke activiteit, sport en artrose. Rev Med Suisse
2012 (8):564-570
5. Rithika A, Anitha A, Ramana. K et al. High Impact Exercise Training Versus Low
Impact Exercise Training on Functional Outcome in Subjects with Knee
Osteoarthritis: Experimental Study. Indian Journal of Physiotherapy and Occupational
Therapy / Volume 18, Year 2024.

Deze artikelen zouden je kunnen interesseren

Ontvang ons nieuws

Ontvang elke maand duidelijke en begrijpelijke tips en advies voor het dagelijks leven met artrose.