Een alledaagse champignon die artrose verlicht? Dat had je waarschijnlijk niet zien aankomen. Toch ontwikkelde een Belgisch onderzoeksteam een injecteerbaar biomateriaal (CM-chitosan) op basis van de champignon. Het moet soelaas bieden aan patiënten die last blijven hebben van symptomen, hoe goed ze hun behandeling ook volgen.
Je doet je oefeningen, volgt je behandelingen, probeerde injecties … maar bent nog altijd niet verlost van de pijn? In dit artikel lees je wat deze innovatie inhoudt, voor wie ze is bedoeld en wat het onderzoek erover zegt.
Chitosan is een natuurlijke stof die in de celwand van bepaalde paddenstoelen zit. Vroeger werd het uit de schalen van garnalen of krabben gehaald. Een Belgisch onderzoeksteam koos nu voor een andere bron: de champignon (Agaricus bisporus).
Ze hebben dit chitosan van plantaardige oorsprong omgezet in een gepatenteerd polymeer dat de naam CM-Chitosan (carboxymethyl-chitosan) kreeg. Het resultaat: een vloeibaar implantaat om in het gewricht te injecteren, dat niet van dierlijke oorsprong is. Het is nu verkrijgbaar voor artrose in de knie.
Er wordt momenteel volop onderzoek gedaan naar gebruik in andere gewrichten.
Bij artrose in de knie komen twee problemen samen:
CM-Chitosan werkt op twee fronten. Het smeert het gewricht en onderschept de vrije radicalen die het kraakbeen aantasten. Die dubbele werking maakt het geschikt voor de knieën, waar de interne omgeving sterk aangetast is.
De moleculaire structuur van CM-Chitosan geeft het een bijzondere weerstand tegen de oxidatieve stress in het gewricht. En het is precies die eigenschap die het zo nuttig maakt voor profielen met een sterk aangetaste gewrichtsomgeving, en dan vooral bij vormen van artrose die niet reageren op de gebruikelijke behandelingen. De medische term hiervoor is refractaire artrose.
Als we het hebben over refractaire artrose, bedoelen we een specifieke situatie: de symptomen (pijn, stijfheid, verlies van mobiliteit) blijven bestaan ondanks een goed uitgevoerde, klassieke behandeling gedurende meerdere maanden (dus aangepaste lichaamsbeweging, kinesitherapie, medicatie, injecties met corticosteroïden, hyaluronzuur of PRP).
Herkenbaar? Als je het gevoel hebt dat je zowat alles hebt geprobeerd zonder van de pijn af te geraken, heeft je artrose waarschijnlijk een complexer karakter. Dit kan de behandeling in een andere richting sturen.
De klinische studies omvatten patiënten met uiteenlopende profielen, met knieartrose in verschillende stadia (KL II, III en IV). In de bestudeerde populaties tekenen zich twee grote situaties af:
Een operatie is te risicovol voor jou (andere gezondheidsproblemen, risico’s bij de narcose).
In België worden jaarlijks meer dan 27.000 knieprothesen geplaatst. Daar zitten steeds meer mensen bij die jonger zijn dan 65 jaar. De gemiddelde levensduur van een prothese bedraagt 15 tot 20 jaar, en een deel van de patiënten houdt restpijn na de ingreep. De chirurgische beslissing wordt dus per geval besproken, op basis van de impact op het dagelijkse leven, de leeftijd, het profiel en de therapeutische opties die nog beschikbaar zijn.
❝Vóór de recente vooruitgang was onze gereedschapskist beperkt voor patiënten met ernstige artrose die niet reageren op de klassieke behandelingen. Vandaag vullen verschillende strategieën het therapeutische arsenaal aan. Ik werk met CM-Chitosan en zie dat de pijn bij veel patiënten fors afneemt, waardoor hun ‘mobiliteitsraampje’ groter wordt. En dan verandert alles. Ze hebben minder pijn, bewegen meer, winnen aan spierkracht en hun knie functioneert beter in het dagelijkse leven ❞
Werken je behandelingen niet zoals verwacht? Deze quiz helpt je meer duidelijkheid te krijgen en het gesprek met je arts voor te bereiden.
De Parijse champignon is een onverwachte bondgenoot geworden voor patiënten met knieartrose. CM-Chitosan is een nieuwe piste, ontwikkeld in België, die inspeelt op een concrete behoefte: pijn verminderen zodat bewegen weer mogelijk wordt. Het onderzoek loopt verder en buigt zich nu over andere gewrichtsaandoeningen. Blijft je artrose je het leven zuur maken, ondanks een goed gevolgde behandeling? Praat dan met je arts over deze oplossing.
Elk geval van artrose is uniek. Artrose geneest niet, maar ze kan worden behandeld. De therapeutische strategie wordt per geval bepaald, op basis van het klinische profiel. De informatie op Artrose Actief heeft een educatief doel en vervangt geen medisch advies: diagnose, keuze van behandelingen en hun aanpassing zijn uitsluitend de bevoegdheid van een zorgprofessional. Bij aanhoudende pijn of verergering van de symptomen, raadpleeg je arts.
— Douette P, et al. Biological Safety Evaluation of KiOmedine® CM-chitosan. J Biomaterials. 2020;4(2):39-50.
— Vandeweerd JM, et al. Lubrication and free radical scavenging of CM-chitosan. PLoS ONE. 2021;16(10):e0256770.
— Emans PJ, et al. First-in-Human Study: CM-Chitosan for Knee OA (APROOVE). Open Rheumatol J. 2022;16.
— Emans PJ, et al. Twelve-month efficacy of CM-chitosan in refractory knee OA (PIONEER). OA Cartilage Open. 2025;7(2):100605.
— Lynen NA, et al. Long-Term Efficacy of CM-chitosan: Observational Study Germany. Rheumatol Ther. 2024;11(3):649-662.
— Emans PJ, et al. CM-Chitosan in Advanced Knee OA: Post Hoc Analysis APROOVE. Open Rheumatol J. 2023;17.
— Prof. Krik Heusdens, interview magUZA : « Paddenstoelextract smeert pijnlijke knie ». 2023.
— Migliore et al, 2026; Towards a consensus definition of “refractory osteoarthritis”; In press.
