Ik doe mijn verhaal

Het zorgtraject bij artrose in de knie

Pijn in de knie bij het traplopen, vingers die ’s ochtends langzaam loskomen, een heup die trekt tijdens lange wandelingen…

Deze kleine signalen in het dagelijks leven worden vaak toegeschreven aan de leeftijd. Toch kunnen ze wijzen op knieartrose, een van de meest invaliderende gewrichtsaandoeningen, die wereldwijd meer dan 100 miljoen mensen treft.1

De behandeling van artrose is tegenwoordig bekender en hoe eerder er wordt ingegrepen, hoe minder beperkingen in het dagelijks leven.

Hier volgen de belangrijkste stappen in het traject van een patiënt met artrose.

IN HET KORT: Wat je moet onthouden

  • Artrose is een chronische gewrichtsaandoening.
  • De diagnose wordt gesteld op basis van een klinisch onderzoek en een gewone röntgenfoto. Verdere onderzoeken zijn zelden nodig.
  • Aangepaste lichaamsbeweging is de eerste behandelingskeuze, eventueel in combinatie met gewichtsverlies. Medicijnen worden ingezet ter ondersteuning bij pijnlijke opflakkeringen.
  • Inzicht in je ziekte (therapeutische educatie) helpt je om er in het dagelijks leven beter mee om te gaan.
  • Als de pijn ondanks een goed uitgevoerde behandeling aanhoudt, is een nieuwe beoordeling noodzakelijk.

Het artroseprogramma in 7 stappen

De onderstaande afbeelding geeft een overzicht van de typische fasen van een behandelingstraject (afbeelding opgesteld volgens internationale behandelingsrichtlijnen2,3). Iedereen volgt zijn eigen traject: niet alle fasen zijn per se op iedereen van toepassing, en de volgorde kan variëren afhankelijk van de aangetaste locatie en de ernst van de symptomen.

Een andere kijk – Prof. Jacques Bentin – Reumatoloog

❝ Te veel patiënten wachten tot ze ernstige pijn hebben voor ze naar de arts gaan. Nochtans, hoe vroeger de aanpak begint — met aangepaste lichaamsbeweging als hoeksteen — hoe meer de gewrichtsfunctie op lange termijn behouden blijft. Artrose stopt niet, maar het verloop ervan kan wel worden bijgestuurd. ❞

#1 De signalen herkennen

Mechanische pijn: treedt op bij inspanning, neemt af bij rust

Korte ochtendstijfheid (< 15 min), snel soepel worden

Moeite met lopen, traplopen of voorwerpen vastpakken

Aangetaste gewrichten: knieën, heupen, handen, wervelkolom

Mogelijke gevolgen voor het humeur, de slaap en het sociale leven

#2 Ga naar de dokter

  • Een afspraak maken met je huisarts

  • Volledig klinisch onderzoek
  • Röntgenfoto om de diagnose te bevestigen
  • Mogelijke specialisatie: reumatoloog, orthopedisch chirurg
  • Vergeet niet om andere chronische aandoeningen te melden


Goed om te weten: een röntgenfoto van artrose hoeft niet altijd pijn te veroorzaken

DIAGNOSE ARTROSE BEVESTIGD

#3 Inzicht krijgen in je ziekte (therapeutische educatie)

  • Artrose is niet zomaar slijtage: het is een aandoening van het hele gewricht

  • Er bestaat hardnekkige artrose

  • Bewegen is niet schadelijk voor het gewricht; integendeel, inactiviteit verergert de symptomen

  • Chronische pijn kan worden behandeld

  • Informeer u bij betrouwbare bronnen (gezondheidswerkers, officiële websites)

  • Er zijn therapeutische educatieprogramma’s beschikbaar in de stad en in het ziekenhuis

#4 Bewegen, versterken, ontlasten: de basis van de behandeling

Lichamelijke activiteit

Doel: 150 minuten per week matige lichaamsbeweging (stevig wandelen, fietsen, zwemmen, nordic walking, tai chi, aquagym…) – rustig beginnen en vervolgens geleidelijk opbouwen (aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie).4

Vermijd trainingen tijdens pijnlijke opflakkeringen.

Gerichte fysiotherapie op voorschrift

bijvoorbeeld 2 tot 3 sessies per week
  • Spierversterking
  • Oefeningen voor gewrichtsmobiliteit
  • Proprioceptie (stabiliteit)
  • Uithoudingsvermogen

Indien nodig aan het gewicht werken

Wat de knie en de heup betreft, zorgt elke kilo die je kwijtraakt voor een lagere belasting van de gewrichten. Een gewichtsverlies van ongeveer 10% van het lichaamsgewicht leidt tot een duidelijke vermindering van de pijn.5

Dit moet systematisch worden ingevoerd

#5 Medische en farmacologische behandelingen

  • Paracetamol als eerste keuze (bescheiden werkzaamheid volgens de richtlijnen)
  • Indien nodig kortdurend gebruik van NSAID’s (let op bij hart-, spijsverterings- of nierproblemen)
  • Lokale behandelingen (gels, crèmes)
  • Injecties met corticosteroïden tijdens opflakkeringen van ontstekingen
  • Andere soorten pijnstillers (alleen als tweede keuze en op doktersvoorschrift)
  • Viscosupplementatie
Indien nodig ter verlichting

Optioneel

Hulpmiddelen

Wandelen, aangepast schoeisel, een verhoogde zitplaats, aanpassingen in huis. Een ergotherapeut of uw arts kan u hierover adviseren.

ALS DAT NIET VOLDOENDE VERLICHTING BIEDT...

#6 Aanhoudende pijn: hardnekkige artrose

Wanneer de gebruikelijke behandelingen niet langer voldoende verlichting bieden, zijn er verschillende mogelijkheden:

  • Herbeoordeling van de behandeling in overleg met de huisarts of een specialist
  • Begeleiding bij chronische pijn: therapeutische voorlichting, psychologische ondersteuning
  • Overleg over een operatie (knie- of heupprothese) bij een ernstige beperking
  • Of een operatie nodig is, wordt per geval bekeken, afhankelijk van de pijn, de gevolgen en eventuele bijkomende aandoeningen.

#7 Langdurige opvolging

  • Regelmatige consulten om het zorgplan aan te passen aan de ontwikkeling van de symptomen

  • Blijf actief, ook na een eventuele operatie
Let op de waarschuwingssignalen: snel medisch advies aanbevolen
  • Een warm, rood en sterk gezwollen gewricht dat ’s nachts pijn doet
  • Gewrichtsblokkade of plotseling verlies van beweeglijkheid
  • Koorts in combinatie met gewrichtspijn
  • Pijn die binnen enkele dagen snel erger wordt
Quiz: Heb ik refractaire artrose?
Quiz: Hoe ver ben ik in mijn artrose-traject ?

Elk geval van artrose is uniek; overleg hierover met uw arts

Artrose is geen onvermijdelijk gevolg van het ouder worden. In elke fase van het ziekteverloop zijn er concrete oplossingen om de pijn te verlichten en de mobiliteit te behouden.

Uw huisarts blijft uw belangrijkste aanspreekpunt. Hij of zij werkt samen met andere zorgverleners om de behandeling af te stemmen op uw situatie. Aarzel niet om vragen te stellen en te melden als er veranderingen optreden in uw klachten of uw dagelijks leven.

Hoe beter u uw aandoening kent, hoe meer u zelf de regie neemt over de gezondheid van uw gewrichten

Deel dit artikel

Elke artrose is uniek. Artrose geneest niet, maar kan wel worden behandeld. De therapeutische strategie wordt geval per geval bepaald, op basis van het klinisch profiel. De informatie op Artrose Actief heeft een educatief doel en vervangt geen medisch advies: de diagnose, de keuze van behandelingen en hun aanpassing behoren uitsluitend tot de bevoegdheid van een zorgverlener. Bij aanhoudende pijn of verergering van de symptomen, raadpleeg uw arts.

  1. Igbokwe K, Ugwoke K, Obak OL, Igwe A, Ngwu JM. Vergelijking van de last van artrose in Midden-, Oost- en West-Europa (1990-2021): inzichten uit de Global Burden of Disease Study 2021. Cureus. 2025 Sep 30;17(9):e93585.
  2. Bannuru RR et al. OARSI guidelines for the non-surgical management of knee, hip, and polyarticular osteoarthritis. Osteoarthritis Cartilage 2019;27(11):1578-1589.
  3. Moseng T, Vliet Vlieland TPM, Battista S, Beckwée D, Boyadzhieva V, Conaghan PG, Costa D, Doherty M, Finney AG, Georgiev T, Gobbo M, Kennedy N, Kjeken I, Kroon FPB, Lohmander LS, Lund H, Mallen CD, Pavelka K, Pitsillidou IA, Rayman MP, Tveter AT, Vriezekolk JE, Wiek D, Zanoli G, Østerås N. EULAR-aanbevelingen voor de niet-farmacologische basisbehandeling van heup- en knieartrose: update 2023. Ann Rheum Dis. 2024 May 15;83(6):730-740.
  4. Bull FC, Al-Ansari SS, Biddle S, Borodulin K, Buman MP, Cardon G, Carty C, Chaput JP, Chastin S, Chou R, Dempsey PC, DiPietro L, Ekelund U, Firth J, Friedenreich CM, Garcia L, Gichu M, Jago R, Katzmarzyk PT, Lambert E, Leitzmann M, Milton K, Ortega FB, Ranasinghe C, Stamatakis E, Tiedemann A, Troiano RP, van der Ploeg HP, Wari V, Willumsen JF. Richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie uit 2020 inzake lichaamsbeweging en sedentair gedrag. Br J Sports Med. 2020 Dec;54(24):1451-1462.
  5. Messier SP, Mihalko SL, Legault C, Miller GD, Nicklas BJ, DeVita P, Beavers DP, Hunter DJ, Lyles MF, Eckstein F, Williamson JD, Carr JJ, Guermazi A, Loeser RF. Effecten van een intensief dieet en lichaamsbeweging op de belasting van het kniegewricht, ontstekingen en klinische resultaten bij volwassenen met overgewicht en obesitas die lijden aan knieartrose: de gerandomiseerde klinische studie IDEA. JAMA. 2013 Sep 25;310(12):1263-73.

Deze artikelen zouden je kunnen interesseren

  • Bewegen, Bewegen, Bewegen, Ontdekkingsroute, PRESTATIES traject, Traject HERSTART

Bewegen wanneer u pijn hebt: opnieuw bewegen zonder angst

  • Begrijpen, Begrijpen, Begrijpen, Begrijpen, Evenwichtsparcours, Masteropleiding, Ontdekkingsroute, Traject HERSTART

Zinnen die u bij artrose maar al te vaak hoort…

  • Bewegen, Bewegen, Bewegen, Bewegen, Evenwichtsparcours, Masteropleiding, Ontdekkingsroute, Traject HERSTART

Zelfverzekerd bewegen: tips van de fysiotherapeut om je bewegingen aan te passen

Ontvang ons nieuws

Ontvang elke maand duidelijke en begrijpelijke tips en advies voor het dagelijks leven met artrose.