U weet dat bewegen belangrijk is. Uw arts heeft het u verteld. U hebt het gelezen. U bent ervan overtuigd. Maar tussen weten en doen zit soms een kloof. Waar moet u beginnen? Welke bewegingen? Hoe lang? En als het pijn doet, moet u dan doorgaan?
Daar komt uw kinesitherapeut in beeld: zijn rol is om samen met u een persoonlijk programma op te bouwen, afgestemd op uw artrose, uw mogelijkheden en uw doelen. Dit artikel verzamelt enkele aanknopingspunten om de logica van deze aanpak te begrijpen.
Lichaamsbeweging zet meerdere mechanismen tegelijk in gang:
Oefenprogramma’s verbeteren de pijn, de fysieke mogelijkheden en het moreel. Als een operatie noodzakelijk wordt, herstellen patiënten die actief blijven ook sneller na de ingreep.
Wist u dat?
Mensen die met knieartrose leven, vertonen gemiddeld een krachttekort van 20 tot 40 % in de quadriceps in vergelijking met de algemene bevolking van dezelfde leeftijd. Dat is een van de redenen waarom versterkingsoefeningen voor deze zone centraal staan in de revalidatie.
De hervatting verloopt geleidelijk. Drie principes om in gedachten te houden:
❝ ❞
De aanbevelingen moedigen drie soorten activiteit aan:
Wandelen, fietsen, zwemmen, aquagym. De WGO beveelt minstens 150 minuten per week aan matige intensiteit aan — een doel, geen drempel. Volume en frequentie aan te passen aan uw uitgangsniveau.
Idealiter twee keer per week. Twee mogelijke, aanvullende formats:
Voor meer actieve profielen: squats, lunges, met geleidelijk opgevoerde intensiteit.
Minstens om de twee uur opstaan en enkele minuten wandelen.
Deze richtwaarden zijn een geleidelijk doel. Elke activiteit, zelfs lager dan deze waarden, levert meetbare voordelen op voor de pijn en de mobiliteit.
Een lichte tot matige pijn tijdens de inspanning is frequent en wijst niet op een verslechtering van het gewricht⁶. Lichaamsbeweging blijft veilig, ook bij ernstige artrose.
Drie signalen die om een aanpassing vragen:
In dat geval: tijdelijk de intensiteit of de duur verminderen, en dan geleidelijk hervatten. Uw kinesitherapeut of uw arts kan de dosering verfijnen.
Ces exercices mobilisent, renforcent et stabilisent les structures qui soutiennent le genou. Répétez chaque exercice 5 à 10 fois, 2 à 3 fois par jour. Commencez à votre rythme et augmentez progressivement. Même quand les symptômes s’améliorent, continuez : ça aide à éviter qu’ils reviennent⁷.
Wanneer? Indien mogelijk telkens wanneer u gaat zitten.
Houding: Zittend, diep in een stoel, met een rechte rug en de voeten plat op de grond.
Oefening: Strek een been voor je uit. Houd deze positie 10 seconden vast. Laat het been langzaam zakken. Wissel van been.
Herhalingen: 10 herhalingen per been.
Aanpassing — eenvoudiger: kortere houding (5 seconden).
Variatie — moeilijker: 10 seconden vasthouden, met kleine gewichtjes aan de enkels, tenen naar je toe trekken.
Wanneer? ’s Ochtends en ’s avonds, liggend op bed.
Houding: Op de rug, één been gebogen, het andere gestrekt.
Oefening: Til het gestrekte been boven het bed uit. Tel tot 5. Laat het weer zakken.
Herhalingen: 5 herhalingen per been.
Aanpassing — makkelijker: til je been minder hoog op.
Aanpassing — moeilijker: de houding langer volhouden (tot 10 seconden).
Wanneer? Minstens één keer per dag, liggend.
Houding: Op de rug, een opgerolde handdoek onder de enkel van het te trainen been, het andere been gebogen.
Wat u moet doen: Druk de achterkant van uw knie naar de grond terwijl u uw dijspier aanspant. Tel tot 5.
Herhalingen: 5 herhalingen per been, 1 keer per dag.
Aanpassing — gemakkelijker: lichte samentrekking.
Aanpassing — moeilijker: 8-10 seconden volhouden.
Deze oefening versterkt de quadriceps en voorkomt dat de knie in gebogen positie vast komt te zitten.
Wanneer? 1 keer per dag.
Houding: Zittend op de grond, benen gestrekt.
Uitvoering: Houd uw voet op de grond en buig langzaam één knie tot u een aangenaam rekgevoel voelt. Houd deze positie 5 seconden vast. Strek het been weer. 5 seconden ingedrukt houden.
Herhalingen: 10 herhalingen per been.
Aanpassing — eenvoudiger: zittend op een bank met een dienblad om de voet overheen te schuiven.
Aanpassing — moeilijker: vergroot de amplitude als dat prettig aanvoelt.
Wanneer? Als u een trap tot uw beschikking heeft.
Houding: Staand met het gezicht naar een trede, vlak bij de leuning.
Oefening: Zet één voet op de trap. Zet de andere erachter. Stap weer naar beneden. Wissel van been. Houd je indien nodig vast aan de leuning.
Oefeningen: Oefen totdat je licht buiten adem bent.
Aanpassing — eenvoudiger: lage trede, steun op de leuning.
Aanpassing — moeilijker: de toonhoogte of het tempo verhogen.
Wanneer? 1 tot 2 keer per dag.
Houding: Staand, met de handen op een stoel of een werkblad.
Uitvoering: Buig je knieën totdat je knieschijf zich boven je grote teen bevindt. Kom weer omhoog.
Herhalingen: Minstens 10 herhalingen.
Aanpassing — eenvoudiger: kleinere bewegingsuitslag.
Aanpassing — moeilijker: iets verder naar beneden gaan (zonder de rechte hoek te overschrijden).
Wanneer? 1 keer per dag.
Houding: Zittend op de rand van een bed, met gekruiste enkels.
Uitvoering: Duw het voorste been naar achteren en het achterste been naar voren, tegen elkaar aan. De bovenbeenspieren spannen zich aan. Houd deze positie 10 seconden vast.
Herhalingen: 4 sets van 10 seconden per been.
Aanpassing — gemakkelijker: matige samentrekking.
Aanpassing — moeilijker: de kracht van de duw vergroten.
Wanneer? 1 tot 2 keer per dag.
Houding: Zittend op een stoel, voeten op heupbreedte uit elkaar.
Oefening: Sta op en ga langzaam weer zitten, zonder je handen te gebruiken.
Herhalingen: 1 minuut lang herhalen.
Aanpassing — eenvoudiger: een kussen op de stoel om de zithoogte te verhogen.
Aanpassing — moeilijker: een lagere stoel, of het tempo verhogen.
Als de pijn de beweging blokkeert ondanks een goed gevoerde revalidatie, verdient het dossier een herevaluatie met uw arts of reumatoloog. Verschillende therapeutische opties bestaan in tweede lijn: aanpassing van de pijnstillers, infiltraties, viscosupplementatie, multidisciplinaire begeleiding in een pijnkliniek.
Het Belgische onderzoek verkent daarnaast recente biomaterialen — zoals CM-chitosan, afgeleid van de champignon, dat wordt onderzocht om de gewrichtsomgeving te ondersteunen bij vormen van artrose waarbij de doeltreffendheid van de conventionele behandelingen beperkt is. Het is een opkomende piste, te bespreken met uw specialist.
Hervatten, op uw tempo. De acht bovenstaande oefeningen zijn een vertrekpunt. Ze mobiliseren en versterken de structuren die de knie ondersteunen, zonder materiaal, met aanpassingen voor elk niveau. Om verder te gaan, of als de hervatting moeilijk blijft ondanks deze aanknopingspunten, kan een kinesitherapeut
Elke artrose is uniek. Artrose geneest niet, maar kan wel worden behandeld. De therapeutische strategie wordt geval per geval bepaald, op basis van het klinisch profiel. De informatie op Artrose Actief heeft een educatief doel en vervangt geen medisch advies: de diagnose, de keuze van behandelingen en hun aanpassing behoren uitsluitend tot de bevoegdheid van een zorgverlener. Bij aanhoudende pijn of verergering van de symptomen, raadpleeg uw arts.
— Young JJ, Pedersen JR, Bricca A. Exercise Therapy for Knee and Hip Osteoarthritis: Is There an Ideal Prescription? Current Treatment Options in Rheumatology. 2023;9:82-98.
— Kloppenburg M, Berenbaum F, et al. Osteoarthritis. The Lancet. 2025;405(10472):71-85.
— Australian Commission on Safety and Quality in Health Care. Osteoarthritis of the Knee Clinical Care Standard. 2024.
— Hurley M, Dickson K, Hallett R, et al. Exercise interventions and patient beliefs for people with hip, knee or hip and knee osteoarthritis: a mixed methods review. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2018;4(4):CD010842.
— Ministère de la Santé (France). Activité physique, sédentarité et santé. sante.gouv.fr
— Raposo F, Ramos M, Lúcia Cruz A. Effects of exercise on knee osteoarthritis: a systematic review. Musculoskeletal Care. 2021;19(4):399-435.
— Brophy RH, Fillingham YA. AAOS Clinical Practice Guideline Summary: Management of Osteoarthritis of the Knee (Nonarthroplasty), 3rd Edition. Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons. 2022;30(9):e721-e729.
— Lawford BJ, Hall M, Hinman RS, et al. Exercise for osteoarthritis of the knee: a systematic review and network meta-analysis. BMJ. 2025.
— AXXON. Le kinésithérapeute en première ligne dans le traitement des arthroses. Position paper. axxon.be
— Van Overschelde P, Vansintjan P, Portelange N, Chausson M, Weyenberg W. Twelve-month efficacy of carboxymethyl-chitosan in refractory knee osteoarthritis: a randomized controlled trial (PIONEER). Osteoarthritis and Cartilage Open. 2025;7:100605.
