Misschien werd je wel eens verteld tijdens een consultatie dat je moet afvallen om je knieën te ontlasten. Dat klopt. Maar twee mensen met hetzelfde gewicht kunnen een verschillend pijnniveau hebben en een verschillende progressie van de aandoening doormaken. Wat je eet, heeft namelijk ook een directe invloed op de ontsteking in je gewrichten, ongeacht het cijfer op de weegschaal.
Mechanische druk blijft een belangrijke factor: elke kilo te veel zorgt bij elke stap voor 4 kg extra druk op je knieën.
Iets wat minder evident is, en wat minder wordt gezegd tijdens een consultatie, is dat vetweefsel ook functioneert als een klier. Het produceert adipokines. Simpel gezegd: ontstekingsmoleculen die in het bloed circuleren en het kraakbeen aantasten, zelfs in gewrichten die geen gewicht dragen². Daarom hebben mensen met overgewicht ook vaker artrose in de handen¹⁰.
Minder vet betekent minder druk op de knie en minder ontstekingen in het hele lichaam.
Wist je dit al?
Onderzoekers onderscheiden tegenwoordig verschillende fenotypes van artrose. Drie daarvan kunnen al tijdens de eerste consultatie worden opgemerkt². En ze reageren niet allemaal op dezelfde therapeutische behandelingen2. Dit is iets wat je met je huisarts of reumatoloog kunt bespreken.
Een gerandomiseerde studie gepubliceerd in Nutrients heeft gedurende 16 weken mensen met knieartrose onderzocht die een mediterraan dieet volgden4. De vastgestelde effecten zijn niet te danken aan één specifiek voedingsmiddel, maar aan de combinatie van wat je dagelijks eet.
De vijf pijlers:
Zestien weken, dat is lang. De effecten kunnen niet na twee weken worden gemeten. Dit maakt deel uit van de behandeling.
Extra vierge olijfolie bevat oleocanthal, een stof waarvan de ontstekingsremmende werking vergelijkbaar is met die van ibuprofen. Dit is een van de mechanismen die de gunstige effecten van het mediterrane dieet op artrose verklaart⁷.
We willen je niets verbieden om te eten. Maar bepaalde producten, die vaak worden geconsumeerd, bevorderen ontstekingen⁴:
Begin met toe te voegen in plaats van weg te laten. Hoe meer beschermende voedingsmiddelen er op je bord liggen, hoe minder ruimte er overblijft voor de rest.
Drie concrete veranderingen die je al vanavond kunt doorvoeren:
Vervang zonnebloemolie door extra vierge olijfolie (voor zacht bakken) en koolzaadolie (voor koude bereidingen). Een eenvoudige aanpassing die je ontstekingsprofiel binnen enkele weken verandert.
Bosbessen, frambozen, kiwi, sinaasappel, granaatappel… Vers, diepgevroren of als compote zonder toegevoegde suikers, het maakt niet uit. De kleurstoffen zijn ook antioxidanten.
Kurkuma is een bewezen ontstekingsremmer. Zwarte peper zorgt ervoor dat het beter wordt opgenomen. Een snuifje in een soep, curry of rijstgerecht is al voldoende⁶.
Voeding is geen vervanging voor lichaamsbeweging. Deze twee factoren werken in op verschillende mechanismen. Maar door de ontsteking te doen afnemen, zorgt een gezonde maaltijd ervoor dat bewegen weer gemakkelijker wordt. Veel patiënten melden een vermindering van ochtendstijfheid na enkele maanden, voordat er sprake is van een verschil in gewicht.
Nog een laatste punt, dat vaak wordt genegeerd: anders gaan eten wordt niet lang volgehouden als dit plotseling wordt opgelegd. Enkel wanneer het dagelijks wordt toegepast (bijv. een andere boodschap halen op de markt, een nieuw kruid uitproberen) is er sprake van een gunstig effect.
Voedingsmiddelen eten die een positief effect op je artrose hebben betekent geleidelijk aan meer ruimte op je bord maken voor voeding die je gewrichten beschermt. Olijfolie, vette vis, kleurrijke groenten, en kruiden. Eenvoudige maatregelen die prima samengaan met het plezier van eten.
Als je op maat gemaakte begeleiding wenst, kan een erkend diëtist je voedingspatroon aanpassen aan jouw situatie.
Nuttige bronnen:
Bekijk ook:
Elk geval van artrose is uniek. Artrose geneest niet, maar ze kan worden behandeld. De therapeutische strategie wordt per geval bepaald, op basis van het klinische profiel. De informatie op Artrose Actief heeft een educatief doel en vervangt geen medisch advies: diagnose, keuze van behandelingen en hun aanpassing zijn uitsluitend de bevoegdheid van een zorgprofessional. Bij aanhoudende pijn of verergering van de symptomen, raadpleeg je arts.
1 — E-Gezondheid / Harvard. Elke kilo te veel zorgt voor 4 kg extra druk op de knieën. 2025. e-sante.fr
2 — Scheuer K. Alimentation et arthrose (interview). Ligue suisse contre le rhumatisme. 2018. reumaliga.ch
3 — Waarom, dokter? (naar Faure G.). Een gewichtsverlies van 10 % leidt tot een vermindering van de pijn met 50 %. 2023. pourquoidocteur.fr
4 — Thuasne / Universiteit van Barcelona (Nutrients). Het mediterrane dieet en artrose: gerandomiseerde studie van 16 weken. thuasne.com
5 — Rayman MP. Dieet, voeding en artrose. BMC Musculoskelet Disord. 2015;16(S1):S7.
6 — Henrotin Y, et al. Afname van Coll2-1 door behandeling met zeer biologisch beschikbare curcumine (verkennende klinische studie). BMC Complement Altern Med. 2014;14:159.
7 — Beauchamp GK, et al. Ibuprofenachtige werking in extra vierge olijfolie. Nature. 2005;437:45-46.
8 — Henrotin Y. Onderzoek naar gewrichtsgezondheid (interview). Food in Action. Nov. 2024. foodinaction.com
9 — Stichting Artrose (België). fondationarthrose.org
10 — Mocanu V, et al. Obesitas, metabool syndroom en artrose vereisen een holistisch begrip. Biomedicines. 2024;12:1262.
